{"id":98,"date":"2019-10-17T17:23:00","date_gmt":"2019-10-17T17:23:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kemaloktar.com\/?p=98"},"modified":"2019-10-17T17:23:00","modified_gmt":"2019-10-17T17:23:00","slug":"kdv-istisnasindan-vazgecme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/?p=98","title":{"rendered":"KDV \u0130stisnas\u0131ndan Vazge\u00e7me"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>KDV UYGULAMASINDA \u0130ST\u0130SNADAN VAZGE\u00c7ME<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kemal\nOktar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>KDV Kanununun 18. maddesinde,\nvergiden istisna edilen i\u015flemleri yapanlar\u0131n, diledikleri takdirde vergi\ndairelerine yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fvurup, bu i\u015flemleri dolay\u0131s\u0131yla vergiye tabi\ntutulmalar\u0131n\u0131 talep edebileceklerini h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015f ve istisnadan\nvazge\u00e7ilmesine ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu makalemizde, KDV\nistisnalar\u0131ndan vazge\u00e7ilmesinin nedenleri ile istisnadan vazge\u00e7ilmesinin\ngetirdi\u011fi sorumluluklar ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. KDV \u0130ST\u0130SNALARININ \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>KDV istisnalar\u0131 sat\u0131c\u0131, al\u0131c\u0131\nveya i\u015flem bazl\u0131d\u0131r. Baz\u0131 istisnalar kanunda belirlenen sat\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan\nyap\u0131lan teslim ve hizmetlerde, baz\u0131 istisnalar kanunda belirlenen al\u0131c\u0131lara\nyap\u0131lan teslim ve hizmetlerde, baz\u0131 istisnalar ise kanunda belirlenen\ni\u015flemlerde uygulanmak \u00fczere ihdas edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin KDV Kanununun 17\/4.\nmaddesinin (a) ve (b) bentlerinde d\u00fczenlenen; vergiden muaf esnaf ve serbest\nmeslek erbab\u0131, ger\u00e7ek usulde vergilendirilmeyen \u00e7ift\u00e7i, basit usulde\nvergilendirilenler taraf\u0131ndan yap\u0131lan teslim ve hizmetler, KDV\u2019den istisna\nedilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re sat\u0131lan mal veya yap\u0131lan hizmetin mahiyetine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n,\ntespit edilen sat\u0131c\u0131lar\u0131n t\u00fcm i\u015flemleri KDV\u2019den m\u00fcstesna tutulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanunun 13. maddesinin (c)\nbendinde alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin arama, i\u015fletme, zenginle\u015ftirme, rafinaj i\u015flemi\nyapanlar\u0131n, petrol arama faaliyetinde bulunanlar\u0131n, boru hatt\u0131yla ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k\nyapanlar\u0131n, boru hatlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 ve modernizasyonu faaliyetinde bulunanlar\u0131n\nal\u0131mlar\u0131 vergiden istisna edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla istisna uygulanmas\u0131nda\nal\u0131c\u0131lar\u0131n konumuna bak\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanunun 17\/4. maddesinin (g)\nbendinde hurda metal, hurda lastik, plastik, kau\u00e7uk, hurda cam, at\u0131k ka\u011f\u0131t,\nkonfeksiyon k\u0131rp\u0131nt\u0131s\u0131 teslimleri vergiden m\u00fcstesna k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi\nbu defa, teslim edilen mala g\u00f6re istisna uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. <\/strong><strong>\u0130ST\u0130SNADAN NEDEN VAZGE\u00c7\u0130L\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fckelleflerin teslim veya hizmetleri\nKDV\u2019den istisna edilmi\u015fken istisnadan vazge\u00e7ilmesi, ancak al\u0131c\u0131 veya sat\u0131c\u0131dan\nen az birinin lehine sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 halinde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yani istisnadan\nvazge\u00e7ilmekle bir taraf\u0131n menfaati de\u011fi\u015fmese bile, bir taraf\u0131n menfaatinde\nart\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Konuya istisnalar\u0131n \u00f6zelliklerini g\u00f6z\u00f6n\u00fcne alarak bakal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131smi (y\u00fcklenilen vergilerin\nindirim konusu yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131) istisnalarda m\u00fckellef, istisna kapsam\u0131ndaki\ni\u015flemiyle ilgili olarak sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 mal ve hizmetlere \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi\nindirememekte, gelir veya kurumlar vergisi uygulamas\u0131nda gider veya maliyet\nolarak dikkate almaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcklendi\u011fi vergileri indirim konusu\nyapabilmek i\u00e7in istisnadan vazge\u00e7mesi mant\u0131kl\u0131d\u0131r. Ancak k\u0131smi istisna\nkapsam\u0131ndaki sat\u0131\u015f veya hizmetlerin al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n nihai t\u00fcketici konumunda olmas\u0131\nhalinde, sat\u0131c\u0131n\u0131n istisnadan vazge\u00e7mesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc piyasada istisna\nkapsam\u0131nda i\u015flem yapan sat\u0131c\u0131lar varken, t\u00fcketicinin, kendisinden KDV alacak\nsat\u0131c\u0131y\u0131 tercih etme gibi bir davran\u0131\u015fta bulunmas\u0131 beklenemez. \u00d6rne\u011fin basit\nusulde vergilenen bir manav\u0131n istisnadan vazge\u00e7erek KDV uygulamaya ba\u015flamas\u0131,\nm\u00fc\u015fterilerini kaybetmesine yol a\u00e7abilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak al\u0131c\u0131n\u0131n nihai t\u00fcketici\nde\u011fil de, y\u00fcklendi\u011fi vergileri indirme hakk\u0131na sahip m\u00fckellef olmas\u0131 durumunda,\nk\u0131smi istisna uygulanmas\u0131 al\u0131c\u0131 m\u00fckelleflerin aleyhine sonu\u00e7 do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Konuyu bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayal\u0131m.\nKDV Kanununun 17\/4-h maddesi ile zirai ama\u00e7l\u0131 su teslimi vergiden istisna\nedilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re tar\u0131msal ama\u00e7l\u0131 bir kooperatifin, zirai ama\u00e7l\u0131 su tesliminde\nbulundu\u011funu, al\u0131c\u0131lar\u0131n da ger\u00e7ek usulde vergilenen z\u0131rai kazan\u00e7 m\u00fckellefleri\noldu\u011funu varsayal\u0131m. Tar\u0131m kooperatiflerinin metrek\u00fcp\u00fcn\u00fc 50 TL\u2019ye mal etti\u011fi\nsuyun temininde yak\u0131t, ekipman, bak\u0131m, onar\u0131m masraflar\u0131 i\u00e7in 7 TL tutar\u0131nda\nKDV \u00f6dedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, istisna uygulamas\u0131 durumunda y\u00fcklendi\u011fi vergiyi\nindirim konusu yapamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in maliyetine dahil edecek ve maliyet toplam\u0131 57\nTL\u2019yi olacakt\u0131r. Buna 10 TL k\u00e2r ekleyerek toplam 67 TL tutar\u0131nda fatura\nd\u00fczenleyecek ve KDV hesaplamayacakt\u0131r. \u0130stisna uyguland\u0131\u011f\u0131nda al\u0131c\u0131n\u0131n al\u0131\u015f\nbedeli 67 TL olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Halbuki istisna uygulanmamas\u0131\ndurumunda sat\u0131c\u0131 y\u00fcklendi\u011fi KDV\u2019yi indirim konusu yapabilece\u011finden maliyeti 50\nTL olacak, buna 10 TL k\u00e2r\u0131n\u0131 ekleyerek toplam 60 TL\u2019lik bedel \u00fczerinden (%8)\n4,80 TL tutar\u0131nda KDV hesaplayacak ve toplam 64,80 liral\u0131k fatura\nd\u00fczenleyecektir. Hesaplad\u0131\u011f\u0131 4,80 TL KDV\u2019den, y\u00fcklendi\u011fi 7 TL KDV\u2019yi indirecek,\nindiremedi\u011fi 2,20 TL\u2019nin de iadesini talep edebilecektir. Al\u0131c\u0131 da ger\u00e7ek\nusulde vergilenen bir m\u00fckellef oldu\u011funa g\u00f6re, \u00f6deyece\u011fi 4,80 TL tutar\u0131ndaki\nKDV\u2019yi indirim konusu yapacak, dolay\u0131s\u0131yla su maliyeti 60 TL\u2019ye gelecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi al\u0131c\u0131, istisna\nuyguland\u0131\u011f\u0131nda suyu 7 TL daha pahal\u0131ya mal etmektedir. B\u00f6yle bir durumda zirai\nama\u00e7l\u0131 su tesliminde bulunan kooperatif istisnadan vazge\u00e7mekle hem kendi\ny\u00fcklendi\u011fi vergileri indirme hakk\u0131 elde edecek, hem de al\u0131c\u0131 m\u00fckellefin\nmaliyeti d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olacakt\u0131r. B\u00f6ylece istisnadan vazge\u00e7mek, her iki m\u00fckellef\na\u00e7\u0131s\u0131ndan avantaj sa\u011flayabilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Al\u0131c\u0131n\u0131n nihai t\u00fcketici konumunda\nolmas\u0131 halinde istisnadan vazge\u00e7ilmesinin ak\u0131lc\u0131 olmayaca\u011f\u0131 hususu, indirimli ve\ntam istisnalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erlidir. \u00d6rne\u011fin KDV Kanununun 13. maddesinin\n(i) bendi ile yurt d\u0131\u015f\u0131nda yerle\u015fik ki\u015fi veya kurulu\u015flar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de sat\u0131n\nalaca\u011f\u0131 yeni konut ve i\u015fyeri teslimleri KDV\u2019den m\u00fcstesnad\u0131r. Bu durumda\nsat\u0131c\u0131n\u0131n istisnadan vazge\u00e7mesi, bu m\u00fc\u015fterileri kaybetmesi anlam\u0131na gelecektir.\nKeza ayn\u0131 maddenin (j) bendiyle d\u00fczenlenen, T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik olmayan ki\u015filere\nverilen sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde istisnadan vazge\u00e7en sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu, bu ki\u015fileri\nrakiplerine kapt\u0131racak demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak istisnadan yararlananlar\u0131n\nKDV m\u00fckellefi olarak indirim hakk\u0131na sahip olmas\u0131 halinde farkl\u0131 durumlar s\u00f6z\nkonusu olabilecektir. \u00d6rne\u011fin istisnadan yararlanan al\u0131c\u0131 m\u00fckellefin \u00e7ok fazla\nhesaplanan KDV\u2019si varsa ve al\u0131mlar\u0131nda KDV \u00f6demesi, sadece vergi dairesine \u00f6deyece\u011fi\nKDV tutar\u0131n\u0131 azaltacak ise istisna kapsam\u0131nda al\u0131m yapmas\u0131 kendisine \u00e7ok fazla\nbir fayda sa\u011flamayacakt\u0131r. Sat\u0131c\u0131n\u0131n ise y\u00fcklenilen KDV\u2019si \u00e7ok fazla oldu\u011fu\ni\u00e7in \u00f6denecek KDV\u2019si \u00e7\u0131km\u0131yorsa, istisna kapsam\u0131nda sat\u0131\u015f yapmas\u0131n\u0131n kendisine\nbir getirisi olmayacakt\u0131r. Bu durumda istisnadan vazge\u00e7me, al\u0131c\u0131n\u0131n vergi\ndairesine \u00f6deyece\u011fi KDV\u2019yi azaltmas\u0131, sat\u0131c\u0131n\u0131n da KDV \u00f6demeksizin ek bir\nkayna\u011fa kavu\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan her ikisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da rantabl olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. \u0130ST\u0130SNADAN K\u0130MLER VAZGE\u00c7EB\u0130L\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stisnadan vazge\u00e7me ifadesi,\nvazge\u00e7me talebinin istisnadan yararlananlar taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 akla\ngetirmektedir. Bu \u00f6nerme, \u00f6zellikle al\u0131c\u0131 bazl\u0131 istisnalarda \u00e7ok mant\u0131kl\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Ancak yasal d\u00fczenleme bunun tam\ntersidir. KDV Kanununun 18\/a maddesi, istisnadan, vergiden istisna edilmi\u015f\ni\u015flemleri <strong>yapanlar\u0131n<\/strong> vazge\u00e7e\u00e7e\u011fi\n\u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Vergiden istisna edilmi\u015f i\u015flem yapanlar\u0131n, istisna\nkapsam\u0131nda mal teslim eden veya hizmet ifa eden m\u00fckellef olaca\u011f\u0131 tabiidir. O\nhalde vergi dairesine istisnadan vazge\u00e7me bildirimi, istisnadan yararlanan\nal\u0131c\u0131 de\u011fil, istisna kapsam\u0131nda teslim veya hizmette bulunan sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan\nyap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanun koyucu, neden istisnadan\nyararlanan al\u0131c\u0131n\u0131n de\u011fil de sat\u0131c\u0131n\u0131n istisnadan vazge\u00e7ti\u011fini bildirme\nzorunlulu\u011funu getirmi\u015f olabilir? Bunun nedeni vergi g\u00fcvenli\u011fidir. Vergi\nidaresi, teslim veya hizmeti vergiden istisna oldu\u011fu halde al\u0131c\u0131dan KDV tahsil\nedecek olan sat\u0131c\u0131n\u0131n, bu tutar\u0131 vergi dairesine intikal ettirip ettirmeyece\u011fi\nkonusunda temkinlidir. Dolay\u0131s\u0131yla idare, istisnadan yararlanabilece\u011fi halde\nKDV \u00f6demek isteyen al\u0131c\u0131lardan ziyade, teslim veya hizmetinde KDV\nhesaplamayaca\u011f\u0131 halde al\u0131c\u0131dan KDV tahsil eden sat\u0131c\u0131lar\u0131n, bu vergiyi beyan\nedip \u00f6demesini izlemeye \u00f6nem vermektedir. Ge\u00e7mi\u015fte, hurda ve at\u0131k teslimlerinde\nistisnadan vazge\u00e7enlerin KDV tahsil ederek sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131, ancak\nbeyannamelerinde \u00f6denecek KDV \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zlendi\u011fi, bunun \u00fczerine bu\ni\u015flemlerin tevkifat kapsam\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle al\u0131c\u0131 bazl\u0131\nistisnalarda vazge\u00e7me bildiriminin sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lacak olu\u015fu mant\u0131ks\u0131z\ngelebilir. \u00d6yle ya, istisnadan yararlanan al\u0131c\u0131n\u0131n vergi dairesine bildirimde\nbulunmas\u0131 halinde, vergi \u00f6deyerek mal veya hizmet sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm m\u00fckellefler\nnezdinde kontrol ve inceleme yap\u0131lmak suretiyle de verginin idareye \u00f6dendi\u011fi\ntespit edilebilirdi. Ancak bu tespitin, istisnadan vazge\u00e7ti\u011fini bildiren\nsat\u0131c\u0131n\u0131n vergi dairesince, beyannameleri kontrol edilmek suretiyle \u00e7ok daha\nh\u0131zl\u0131 yap\u0131labilece\u011fi tabiidir. Ne de olsa istisnadan vazge\u00e7en sat\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131,\nistisnadan yararlanan al\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha azd\u0131r. Bu nedenle kanun koyucu,\nher hal\u00fck\u00e2rda istisnadan vazge\u00e7me bildirisinin sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131\n\u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu husus unutulmamal\u0131d\u0131r ki,\nistisnadan vazge\u00e7me karar\u0131 ile bunun idareye bildirilmesi ayr\u0131 \u015feylerdir.\nYukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi istisnadan vazge\u00e7ilmesi, sat\u0131c\u0131n\u0131n de\u011fil al\u0131c\u0131n\u0131n\nsahip oldu\u011fu bir hakk\u0131 yok etmektedir. Bu nedenle \u00f6zellikle al\u0131c\u0131 bazl\u0131\nistisnalarda, istisna uygulanmas\u0131 halinde daha zararl\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 veya\nhesaplanan vergisi \u00e7ok fazla oldu\u011fu i\u00e7in y\u00fcklenilen KDV\u2019nin \u00fczerinde\nkalmayaca\u011f\u0131n\u0131 ya da b\u00fcrokratik i\u015flemler nedeniyle istisna uygulanmas\u0131n\u0131n zaman\nve emek kayb\u0131 yarataca\u011f\u0131n\u0131 hesaplayan al\u0131c\u0131lar\u0131n istisnadan vazge\u00e7me karar\u0131 alabilece\u011fi\ntabiidir. Sat\u0131c\u0131n\u0131n durup dururken istisnadan vazge\u00e7mesi s\u00f6z konusu olamaz.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc bu karar\u0131, \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde ayn\u0131 t\u00fcr i\u015flerde istisna uygulamayacak olmas\u0131\nnedeniyle i\u015f alma riski ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu nedenle al\u0131c\u0131n\u0131n talebi olmadan,\nonunla durumu muhakeme etmeden sat\u0131c\u0131n\u0131n istisnadan vazge\u00e7mesi mutad de\u011fildir.\nAncak kanun koyucu, taraflar aras\u0131ndaki bu anla\u015fman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 de\u011fil, vergi\ng\u00fcvenli\u011fini g\u00f6zetmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla istisna kapsam\u0131ndaki bir i\u015flem i\u00e7in KDV\nuygulanaca\u011f\u0131 keyfiyetinin, vergi beyan edecek olan sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan vergi\ndairesine bildirmesini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. ALICILARIN \u0130ST\u0130SNADAN YARARLANMALARI ZORUNLU MUDUR?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nceki b\u00f6l\u00fcmde kanun koyucunun,\nistisnadan vazge\u00e7meyle ilgili ba\u015fvurunun sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131\n\u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n devam\u0131 olarak, al\u0131c\u0131 bazl\u0131 istisnalarda\nal\u0131c\u0131n\u0131n istisnadan yararlanmas\u0131n\u0131n zorunlu olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma konusudur.\n\u00d6rne\u011fin kabotaj hatt\u0131nda deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan bir firma, in\u015fa ettirdi\u011fi\ngemi i\u00e7in KDV \u00f6deyebilir mi?<\/p>\n\n\n\n<p>KDV Kanununda ve Genel Uygulama\nTebli\u011finde bu konuda bir a\u00e7\u0131klama yer almamaktad\u0131r. Bunu, al\u0131c\u0131 bazl\u0131\nistisnalarda al\u0131c\u0131n\u0131n vergi \u00f6demesini engelleyen bir h\u00fckm\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131\n\u015feklinde de ifade edebiliriz. Gelirler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce 4\/11\/2003 tarihinde\nverilmesine ra\u011fmen halen Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n internet sitesinde yer\nalan bir yaz\u0131da<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a>,\nte\u015fvik belgesine sahip olan belediyenin kendi iste\u011fi ile belge kapsam\u0131ndaki\nal\u0131mlar\u0131nda KDV \u00f6demek istemesi halinde, \u00f6denen KDV tutar\u0131n\u0131n sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan\n&#8220;fazla ve yersiz hesaplanan vergi&#8221; olarak beyan edilmesi, belediye\ntaraf\u0131ndan da indirim konusu yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, bu tutar\u0131n belediyeye iadesinin\ns\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan KDV Genel Uygulama\nTebli\u011finde, al\u0131c\u0131 bazl\u0131 istisnalarda istisnadan yararlanmak i\u00e7in gerekli olan\n\u015fartlar, al\u0131nmas\u0131 gereken izinler ve belgeler yer almaktad\u0131r. Bu \u015fartlara\nuyulmad\u0131\u011f\u0131 veya aran\u0131lan belgeler temin edilip sat\u0131c\u0131ya verilmedi\u011fi ya da G\u0130B\nsisteminden elektronik ortamda giri\u015f yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 hallerde istisnadan yararlan\u0131lmas\u0131\nm\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu durumda al\u0131c\u0131 bazl\u0131 istisnalarda al\u0131c\u0131lar\u0131n bu \u015fartlar\u0131\nyerine getirmemek suretiyle istisnadan yararlanmamay\u0131 tercih edebilece\u011fi sonucu\n\u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim idare taraf\u0131ndan verilen\nbir \u00f6zelgede, yat\u0131r\u0131m te\u015fvik belgesi sahibi m\u00fckelleflerin vergi\ndairesinden ald\u0131\u011f\u0131 istisna belgesini g\u00fcmr\u00fck idaresine ibraz etmesi halinde\nbelge kapsam\u0131ndaki makine te\u00e7hizat\u0131n ithalinde Kanunun 13\/d maddesine g\u00f6re KDV\nhesaplanmayaca\u011f\u0131, makine te\u00e7hizat\u0131n yurt i\u00e7inden temininde vergi dairesinden\nal\u0131nacak istisna belgesinin sat\u0131c\u0131ya ibraz edilmemesi halinde ise belgede yer\nalan makine ve te\u00e7hizat\u0131n tesliminde istisna uygulanmay\u0131p, KDV hesaplanaca\u011f\u0131\nbelirtilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a> Te\u015fvik belgesinde KDV\nistisnas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen KDV \u00f6denmek sureti ile yurt i\u00e7inden makine ve\nte\u00e7hizat temin edilmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu, bu hususun, te\u015fvik belgesinde yer\nalan indirimli kurumlar vergisi uygulamas\u0131na engel te\u015fkil etmedi\u011fi de ifade\nedilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi\nidare, istisnadan yararlanabilecek olan al\u0131c\u0131n\u0131n belirlenen prosed\u00fcr\u00fc yerine\ngetirmemek suretiyle istisnadan yararlanmamas\u0131nda bir mahsur g\u00f6rmemektedir.\nPeki, bir i\u015flemi i\u00e7in istisna prosed\u00fcr\u00fcn\u00fc uygulamayan al\u0131c\u0131, bir ba\u015fka i\u015flemi\ni\u00e7in prosed\u00fcr\u00fc tamamlay\u0131p istisnadan yararlanmay\u0131 se\u00e7ebilir mi? Cevab\u0131m\u0131z:\nNeden olmas\u0131n? \u00d6rne\u011fimizdeki yurt i\u00e7inde deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan firma, in\u015fa\nettirece\u011fi bir gemi i\u00e7in gerekli prosed\u00fcrleri tamamlayarak tersaneye KDV\n\u00f6demeyebilecek, ancak ba\u015fka bir gemisinin tamir, bak\u0131m, onar\u0131m\u0131nda vergi\ndairesine ba\u015fvurmayarak, bu i\u015flemler i\u00e7in tersaneye KDV \u00f6deyebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6yle bir durumun, al\u0131c\u0131n\u0131n\nistisnadan vazge\u00e7ti\u011fi olarak de\u011ferlendirilmesi ve 3 y\u0131l boyunca hep vergi\n\u00f6demesi gerekti\u011fi \u015feklinde yorumlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc KDV Kanununun\n18. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131ndaki, istisnadan vazge\u00e7enlerin 3 y\u0131l ge\u00e7medik\u00e7e m\u00fckellefiyetten\n\u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fc, ayn\u0131 maddenin 1. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re istisnadan vazge\u00e7mesi i\u00e7in\nvergi dairesine yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuruda bulunmak zorunda olan sat\u0131c\u0131lar i\u00e7in\ngetirilmi\u015f bir d\u00fczenlemedir. Al\u0131c\u0131larla ilgili b\u00f6yle bir yasal d\u00fczenleme\nyokken, belirlenen prosed\u00fcr\u00fc tamamlamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in al\u0131\u015f\u0131nda vergi \u00f6deyen\nal\u0131c\u0131lar\u0131n da istisnadan vazge\u00e7mi\u015f say\u0131larak \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca vergi \u00f6deyece\u011fini\ns\u00f6ylemek, k\u0131yas yoluyla vergilendirme anlam\u0131na gelir ki, bunun, vergilerin\nyasall\u0131\u011f\u0131 ve hukuk devleti ilkeleri ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 tabiidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki bu durum muvazaa olarak\nele\u015ftirilebilir mi? Vergi hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan muvazaa, m\u00fckelleflerin kendi\naralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6stermelik bir anla\u015fma ile vergi idaresini yan\u0131ltmaya ve\nbu yolla vergiden kurtulmaya y\u00f6nelik beyan ve i\u015flemler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.\nBunun i\u00e7in g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde normal hukuki kurallara uygun, fakat ger\u00e7ekte vergiden\nkurtulmay\u0131 ama\u00e7layan s\u00f6zle\u015fme yapan taraflar, vergiyi do\u011furan olay\u0131 as\u0131l\namac\u0131ndan sapt\u0131rarak, verginin matrah\u0131n\u0131 ve tutar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran veya\nazaltan sonu\u00e7lara ula\u015fmak ister.<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bu tan\u0131mdan giderek konuyu ad\u0131m\nad\u0131m de\u011ferlendirelim. M\u00fckellefler aras\u0131nda g\u00f6stermelik bir anla\u015fma var m\u0131?\nHay\u0131r, al\u0131c\u0131 da sat\u0131c\u0131 da kanunda yer alan bir istisnay\u0131 uygulamayaca\u011f\u0131n\u0131 net\nolarak ortaya koyuyor. Kanunda bu istisnan\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funa\ndair bir h\u00fck\u00fcm var m\u0131? Kanunun 17. maddesinin 1. ve 2. f\u0131kralar\u0131 ile 3. f\u0131kras\u0131n\u0131n\n(a), 4. f\u0131kras\u0131n\u0131n (e) bendi d\u0131\u015f\u0131nda yok. Bu i\u015flemde idare yan\u0131lt\u0131larak\nvergiden ka\u00e7ma s\u00f6z konusu mu? Aksine, vergi hesaplanmamas\u0131 gerekti\u011fi halde\nvergi hesaplan\u0131yor. Sonu\u00e7ta \u00f6denecek vergi azal\u0131yor mu? Bu soruyu, sat\u0131c\u0131 ve\nal\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131 ayr\u0131 cevaplamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Sat\u0131c\u0131 vergi hesaplay\u0131p beyan\nedece\u011finden, kendisi i\u00e7in b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla\nistisna olan sat\u0131\u015f veya hizmet i\u00e7in vergi hesaplamas\u0131, sat\u0131c\u0131n\u0131n devlete\n\u00f6deyece\u011fi vergide azalma yaratmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Al\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise durum KDV\nhesab\u0131na g\u00f6re ve d\u00f6nemsel olarak farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilecektir.&nbsp; \u015e\u00f6yle ki;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu d\u00f6nemde al\u0131c\u0131n\u0131n teslim ve\nhizmetleri dolay\u0131s\u0131yla hesaplad\u0131\u011f\u0131 KDV indirilecek KDV\u2019sinden fazla ise,\nistisna kapsam\u0131ndaki i\u015flem i\u00e7in sat\u0131c\u0131ya vergi \u00f6demesi, devlete \u00f6denecek\nKDV\u2019sini bu kadar azaltacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu d\u00f6nemde al\u0131c\u0131n\u0131n teslim ve\nhizmetleri dolay\u0131s\u0131yla hesaplad\u0131\u011f\u0131 KDV indirilecek KDV\u2019sinden az ise \u00f6denecek\nKDV \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131ndan, istisna kapsam\u0131ndaki i\u015flem i\u00e7in KDV y\u00fcklenmesi, devlete \u00f6deyece\u011fi\nKDV\u2019yi etkilemeyecektir. Ancak y\u00fcklenilen KDV\u2019deki art\u0131\u015f bu d\u00f6nemde \u00f6denecek\nKDV\u2019yi etkilemese dahi, ilerideki d\u00f6nemlerde \u00f6denecek verginin daha az veya hi\u00e7\n\u00f6denmemesine yol a\u00e7abilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi al\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan\ndevlete \u00f6denecek vergide, i\u015flemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde veya sonraki bir d\u00f6nemde\nazalma s\u00f6z konusu olabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla idare, vergi planlamas\u0131 yoluyla al\u0131c\u0131n\u0131n\nvergi \u00f6demedi\u011fi veya daha az vergi \u00f6dedi\u011fi d\u00f6nemde devletin zarara\nu\u011frat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu engelleyen tek \u015fey, sat\u0131c\u0131n\u0131n,\nistisna oldu\u011fu halde vergi uygulad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde en az istisna kapsam\u0131na giren\ni\u015flem \u00fczerinden hesaplanan KDV tutar\u0131 kadar \u00f6denecek KDV\u2019sinin \u00e7\u0131km\u0131\u015f\nolmas\u0131d\u0131r. Bu durumda, sat\u0131c\u0131n\u0131n istisna kapsam\u0131na giren i\u015flem i\u00e7in hesaplad\u0131\u011f\u0131\nKDV tutar\u0131n\u0131 vergi dairesine \u00f6demesiyle, devlet yersiz KDV tahsil etmi\u015f\nolacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla al\u0131c\u0131n\u0131n eksik vergi \u00f6demesine veya hi\u00e7 vergi\n\u00f6dememesine neden olay \u015fey, devletin yersiz vergi tahsilat\u0131 oldu\u011fundan, b\u00f6yle\nbir durumda devletin zarara u\u011frat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. \u0130ST\u0130SNADAN VAZGE\u00c7MEN\u0130N KAPSAMI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>KDV Kanununun 18. maddesinde 5228\nsay\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucu, vergiden istisna edilmi\u015f i\u015flemleri\nyapanlar\u0131n <strong>belirtecekleri i\u015flem t\u00fcrleri\ni\u00e7in<\/strong> vergiye t\u00e2bi tutulmalar\u0131n\u0131 talep edebilmeleri m\u00fcmk\u00fcn hale gelmi\u015ftir.\nBu h\u00fckme g\u00f6re m\u00fckelleflerin istisnadan vazge\u00e7me talebi, istisnaya dahil olan\nt\u00fcm i\u015flemlerini de\u011fil, sadece dilek\u00e7ede belirtilen ve dilek\u00e7e tarihinden sonra\nifa edilen i\u015flemlerini kapsayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>KDV Kanununun 18. maddesinde yer\nalan \u201ci\u015flem t\u00fcr\u00fc\u201d kavram\u0131nda bir tak\u0131m farkl\u0131 anlamalar oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmek\nisteriz. Daha \u00f6nce belirtildi\u011fi gibi KDV istisnalar\u0131, bazen sat\u0131c\u0131ya, bazen\nal\u0131c\u0131ya, bazen de i\u015fleme tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 maddelerde tek tek, baz\u0131lar\u0131nda ise\nkarma bir \u015fekilde istisnalar yer almaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Kanunun 17\/4 maddesinin\n(g) bendi, k\u00fcl\u00e7e alt\u0131n, k\u00fcl\u00e7e g\u00fcm\u00fc\u015f, k\u0131ymetli ta\u015flar (elmas, p\u0131rlanta, yakut,\nz\u00fcmr\u00fct, topaz, safir, zebercet, inci, k\u00fcbik virconia) d\u00f6viz, para, damga pulu,\nde\u011ferli k\u00e2\u011f\u0131tlar, hisse senedi, tahvil, varl\u0131k kiralama \u015firketleri taraf\u0131ndan\nihra\u00e7 edilen kira sertifikalar\u0131, T\u00fcrkiye&#8217;de kurulu borsalarda i\u015flem g\u00f6ren\nsermaye piyasas\u0131 ara\u00e7lar\u0131 ile metal, plastik, lastik, kau\u00e7uk, k\u00e2\u011f\u0131t, cam hurda\nve at\u0131klar\u0131 ile konfeksiyon k\u0131rp\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tesliminin vergiden m\u00fcstesna oldu\u011fu\nh\u00fckm\u00fcndedir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu bentte bir\u00e7ok i\u015flem t\u00fcr\u00fc say\u0131lmaktad\u0131r. Bunlardan\nbelirtilecek olan herhangi birisinin tesliminde istisnadan vazge\u00e7ilebilecektir.\nS\u00f6z geli\u015fi hurda ve at\u0131k malzeme ticareti yapan bir firma, bu mallar\u0131n\ntesliminde istisnadan vazge\u00e7ebilecek, ancak d\u00f6viz, para, hisse senedi, tahvil\nsat\u0131\u015flar\u0131nda istisna uygulayabilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim idarece verilen bir\n\u00f6zelgede<a href=\"#_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>,\nvergiden istisna edilmi\u015f i\u015flemleri yapan m\u00fckelleflerin belirtecekleri i\u015flem\nt\u00fcrleri i\u00e7in vergiye tabi tutulmalar\u0131n\u0131 talep etmelerinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu, bu\ndurumda ba\u011fl\u0131 bulunulan vergi dairesine yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuruda bulunarak sadece hurda\nka\u011f\u0131t teslimleri i\u00e7in istisnadan vazge\u00e7menin m\u00fcmk\u00fcn bulundu\u011fu ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stisnadan vazge\u00e7me talebi,\nm\u00fckellefin vazge\u00e7mek istedi\u011fi istisna kapsam\u0131nda olan i\u015flemlerin tamam\u0131n\u0131\nkapsayacakt\u0131r. Yani se\u00e7ece\u011fi i\u015flem t\u00fcr\u00fc itibariyle istisnadan vazge\u00e7en\nm\u00fckellefin, istisnadan yararlanan bir ki\u015fiye sat\u0131\u015flar\u0131nda vergi hesaplay\u0131p, bir\nba\u015fkas\u0131na ise istisna uygulayarak sat\u0131\u015f yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>KDV Kanununun 18\/2. maddesinde\nbelirtilenler d\u0131\u015f\u0131nda kalan istisnalarda (tam istisnalar dahil) m\u00fckellefler\nistisnadan vazge\u00e7erek KDV uygulayabileceklerdir. \u00d6rne\u011fin g\u00fcmr\u00fckl\u00fc sahada\nantrepo i\u015fleten bir kurulu\u015f, bu i\u015flemi i\u00e7in istisnadan vazge\u00e7erek hizmet bedelleri\n\u00fczerinden KDV tahsil edebilecektir. Keza uluslararas\u0131 ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k yapan\nm\u00fckellef, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k bedeli \u00fczerinden KDV\u2019de hesaplayabilecektir. \u0130stisnadan\nvazge\u00e7ilen durumlarda tahsil edilen vergilerin, fazla veya yersiz tahsil edilen\nvergi olarak de\u011ferlendirilmeyece\u011fi ve sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re vergi\ndairesine beyan edilip \u00f6denece\u011fi tabiidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stisnadan vazge\u00e7me talebinden\n\u00f6nce ba\u015flanm\u0131\u015f olan i\u015flerde, bu i\u015fler sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar istisna\nuygulanmas\u0131na devam edilecektir. Ayn\u0131 \u015fekilde, istisnadan vazge\u00e7mi\u015f olan\nm\u00fckelleflerin \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra ba\u015fvuru yaparak tekrar istisna uygulamaya ba\u015flamas\u0131\nhalinde, devam eden KDV\u2019ye tabi i\u015flemleri sonu\u00e7lanmad\u0131k\u00e7a bu i\u015flemler i\u00e7in\nistisna uygulanamayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. \u0130ST\u0130SNADAN VAZGE\u00c7\u0130LEMEYECEK \u0130\u015eLEMLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>KDV Kanunun 18. maddesinde,\nKanunun 17. maddesinin 1. ve 2. f\u0131kralar\u0131 ile 3. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a), 4. f\u0131kras\u0131n\u0131n\nda (e) bendiyle d\u00fczenlenen maddelerindeki istisnalardan vazge\u00e7ilmesinin m\u00fcmk\u00fcn\nolmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna g\u00f6re;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; KDV Kanununun 17\/1 maddesinde\nsay\u0131lan kurum ve kurulu\u015flar\u0131n ; ilim, fen ve g\u00fczel sanatlar\u0131, tar\u0131m\u0131 yaymak,\n\u0131slah ve te\u015fvik etmek ama\u00e7l\u0131 teslim ve hizmetlerinde, k\u00fclt\u00fcr ve e\u011fitim\nfaaliyetlerine ili\u015fkin teslim ve hizmetlerinde, hastane, \u00f6\u011frenci yurdu, bak\u0131m\nevi, a\u015fevi, yetimhane gibi i\u015fletmelerinde (Kamu menfaatine yararl\u0131 dernekler ve\nBakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tan\u0131nan vak\u0131flar kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131na uygun\nolarak i\u015fletmek veya y\u00f6netmek suretiyle ifa ettikleri bu teslim ve\nhizmetlerinde istisnadan vazge\u00e7ilebilecektir),<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu kurum ve kurulu\u015flara bedelsiz\nolarak yap\u0131lan teslim ve hizmetlerde,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu kurum ve kurulu\u015flara\nbedelsiz olarak teslim edilecek mal ve hizmetleri alan yabanc\u0131 hay\u0131r ve yard\u0131m\nkurulu\u015flar\u0131na yap\u0131lan teslim ve hizmetlerde,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00dcniversite ve y\u00fcksekokullar ile\n\u00f6zel okullarda \u00f6\u011frenci kapasitesinin % 10\u2019una \u00fccretsiz olarak verilen e\u011fitim ve\n\u00f6\u011fretim hizmetlerinde,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; G\u0131da bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131 faaliyetinde\nbulunan dernek ve vak\u0131flara ba\u011f\u0131\u015flanan mal teslimlerinde,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Askeri fabrika ve tersaneler\nile at\u00f6lyelerinin kurulu\u015f amac\u0131na uygun teslim ve hizmetlerinde,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Banka ve sigorta muameleleri\nvergisi kapsam\u0131na giren i\u015flemler ile sigorta acenta ve prod\u00fckt\u00f6rlerin sigorta\nmuamelelerine ili\u015fkin i\u015flemlerinde,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; KOB\u0130\u2019lere kredi teminat\u0131\nsa\u011flamak \u00fczere kurulan kurumlar\u0131n kredi sa\u011flama hizmetinde,<\/p>\n\n\n\n<p>istisnadan vazge\u00e7ilmesi m\u00fcmk\u00fcn\nde\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>7. \u0130ST\u0130SNADAN VAZGE\u00c7ME NE SONU\u00c7LAR DO\u011eURUR?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>KDV Genel Uygulama Tebli\u011finde,\nistisnadan vazge\u00e7enlerin talep tarihinden itibaren vergi dairesince\nm\u00fckellefiyetlerinin tesis olunaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Burada idare, basit usulde vergilenenler\ngibi, konumu itibariyle KDV m\u00fckellefi olmayanlar i\u00e7in yap\u0131lacak i\u015flemi\na\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. KDV m\u00fckellefi olup, al\u0131c\u0131n\u0131n konumuna veya yap\u0131lan i\u015flemin\nmahiyetine g\u00f6re istisnadan vazge\u00e7en sat\u0131c\u0131lar, bu i\u015flemleri i\u00e7in\nd\u00fczenleyecekleri fatura veya benzeri belgelerde i\u015flemin tabi oldu\u011fu orana g\u00f6re\nKDV hesaplayacak ve beyan edeceklerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>KDV Kanunun 18. maddesinin 3.\nf\u0131kras\u0131nda, istisnadan vazge\u00e7enlerin 3 y\u0131l ge\u00e7medik\u00e7e m\u00fckellefiyetten \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131,\n\u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin bitiminden \u00f6nce m\u00fckellefiyetten \u00e7\u0131kma talebinde bulunulmamas\u0131\nhalinde, m\u00fckellefiyetin yeniden \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile uzat\u0131lm\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131\nbelirtilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<p>Verilen bir \u00f6zelgede<a href=\"#_ftn5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>, \u00fc\u00e7\ny\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin bitiminden \u00f6nce m\u00fckellefiyetten \u00e7\u0131kma talebinde bulunulmad\u0131\u011f\u0131ndan\nKDV m\u00fckellefiyetinin \u00fc\u00e7 y\u0131l daha uzam\u0131\u015f oldu\u011fu, ikinci kez uzayan bu s\u00fcre\ndolmadan tekrar istisna kapsam\u0131nda i\u015flem yapman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131\nbelirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>8. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi,\nistisnadan vazge\u00e7me talebinin istisna kapsam\u0131nda olan i\u015flemlerin tamam\u0131n\u0131\nkapsamas\u0131, se\u00e7ilen i\u015flem t\u00fcr\u00fc itibariyle istisnadan vazge\u00e7en m\u00fckellefin,\nistisnadan yararlanan bir ki\u015fiye sat\u0131\u015flar\u0131nda vergi hesaplay\u0131p, bir ba\u015fkas\u0131na\nise istisna uygulayarak sat\u0131\u015f yapamamas\u0131, istisnadan vazge\u00e7enleri cezaland\u0131rma\nanlam\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc vergi m\u00fckellefi olan bir m\u00fc\u015fterisi i\u00e7in istisnadan vazge\u00e7en\nm\u00fckellefin, di\u011fer m\u00fckelleflere ve \u00f6zellikle nihai t\u00fcketicilere mal satma veya\nhizmet yapma olana\u011f\u0131 kalmamaktad\u0131r. Bir i\u015flem t\u00fcr\u00fc i\u00e7in istisnadan vazge\u00e7en\nm\u00fckellefin, hep bu durumda olan al\u0131c\u0131lar\u0131 aramak zorunda kalmalar\u0131 gibi, ticari\nhayata uygun d\u00fc\u015fmeyen bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nce verdi\u011fimiz \u00f6rnekte\noldu\u011fu gibi, tar\u0131m kooperatifinin sulama ama\u00e7l\u0131 su tesliminde bulunaca\u011f\u0131\nki\u015finin ger\u00e7ek usulde vergilenen m\u00fckellef olmas\u0131 halinde istisnadan vazge\u00e7erek ona\nvergili sat\u0131\u015f yapmas\u0131, ama di\u011fer \u00e7ift\u00e7ilere KDV istisnas\u0131 uygulamas\u0131 gibi bir\n\u015fans\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle m\u00fckellefin, al\u0131c\u0131n\u0131n\nistedi\u011fi her durumda istisnadan vazge\u00e7ebilmesi, ama di\u011fer al\u0131c\u0131lara yine\nistisna kapsam\u0131nda i\u015flem yapmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde yasal de\u011fi\u015fiklik\nyap\u0131lmas\u0131 uygun olacakt\u0131r.<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a>\nGelirler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce Kahramanmara\u015f Defterdarl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen 4\/11\/2003\ntarihli ve B.07.0.GEL.0.53\/ 5313-452 say\u0131l\u0131 yaz\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a>\nK\u0131r\u015fehir Defterdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 13\/1\/2011 tarihli ve B.07.4.DEF.0.40.10.00-010-1 say\u0131l\u0131 \u00f6zelgesi.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a>\nBkz. Selahattin TUNCER, \u201cVergi Hukukunda Muvazaa I\u201d, Yakla\u015f\u0131m Dergisi say\u0131 80\n(A\u011fustos 1999) s.18-24<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> <em>Denizli Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 20\/08\/2013 tarihli ve\n51421814-130[18-2012\/537]-91 say\u0131l\u0131 \u00f6zelgesi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> <em>Bursa Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 28\/06\/2013 tarihli ve\n45404237-130[I.12.11]-178 say\u0131l\u0131 \u00f6zelgesi.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KDV UYGULAMASINDA \u0130ST\u0130SNADAN VAZGE\u00c7ME &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kemal Oktar KDV Kanununun 18. maddesinde, vergiden istisna edilen i\u015flemleri yapanlar\u0131n, diledikleri takdirde vergi dairelerine yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fvurup, bu i\u015flemleri dolay\u0131s\u0131yla vergiye tabi tutulmalar\u0131n\u0131 talep edebileceklerini h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015f ve istisnadan vazge\u00e7ilmesine ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu makalemizde, KDV istisnalar\u0131ndan vazge\u00e7ilmesinin nedenleri ile istisnadan vazge\u00e7ilmesinin getirdi\u011fi sorumluluklar ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. 1. KDV<a class=\"moretag\" href=\"https:\/\/www.kemaloktar.com\/?p=98\"><span class=\"screen-reader-text\">Hakk\u0131nda daha fazlas\u0131n\u0131 oku KDV \u0130stisnas\u0131ndan Vazge\u00e7me<\/span>[&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions\/99"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}