Son\ng\u00fcnlerde yine indirilemeyen KDV\u2019nin iade edilmesi y\u00f6n\u00fcnde s\u00f6ylemler artmaya ba\u015flad\u0131.\nKDV\u2019nin neden indirilmeyip m\u00fckellefin \u00fczerinde y\u00fck olu\u015fturdu\u011funu ara\u015ft\u0131rd\u0131k.\nKonuyu \u00f6nce teorik bazda irdeledik. Sonra pratikte neler oldu\u011funa bakt\u0131k.\nYapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucunu a\u015fa\u011f\u0131daki makalede toplad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n
A) TEOR\u0130DE KDV \u0130ND\u0130R\u0130M\u0130 NASIL\n\u0130\u015eL\u0130YOR?<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/strong>KDV uygulamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli mekanizmas\u0131\nindirimdir. KDV Kanununun 29 il\u00e2 36. maddelerinde KDV indirimine ili\u015fkin\nh\u00fck\u00fcmler d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kanunun 29\/1. maddesine g\u00f6re m\u00fckellefler, yapt\u0131klar\u0131\nvergiye tabi i\u015flemler \u00fczerinden hesaplad\u0131\u011f\u0131 KDV\u2019den, faaliyetlerine ili\u015fkin\nolarak sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 veya ithal etti\u011fi mal ve hizmetlere \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi\nindirmekte, indirimden sonra kalan m\u00fcspet fark\u0131 vergi dairesine beyan edip\n\u00f6demektedir. Bir vergilendirme d\u00f6neminde y\u00fcklenilen KDV hesaplanan KDV\u2019den\nfazla olursa, indirilemeyen KDV bir sonraki d\u00f6nemde indirilmek \u00fczere\ndevredilmektedir. Baz\u0131\n\u00fclkelerde indirilemeyen vergiler o d\u00f6nemde iade edilmesine ra\u011fmen \u00fclkemizde\nd\u00f6nemsel olarak indirilemeyen verginin, bir sonraki d\u00f6nemde indirilmek \u00fczere\ndevredilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 58. maddesine g\u00f6re m\u00fckelleflerin vergiye tabi i\u015flemleri \u00fczerinden\nhesaplanan KDV ile m\u00fckellef\u00e7e indirilebilecek KDV, gelir ve kurumlar vergisi\nmatrahlar\u0131n\u0131n tespitinde gider olarak kabul edilmemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bir\nvergilendirme d\u00f6neminde indirilemeyen KDV\u2019nin gider veya maliyet olarak\nyaz\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n K\u00e2rl\u0131\nolan i\u015fletmelerde \u00f6denecek KDV \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece indirilemeyen KDV diye bir sorun\n\u00e7\u0131kmayacakt\u0131r. Zarar\u0131na sat\u0131\u015f yap\u0131lan d\u00f6nemlerde do\u011fal olarak y\u00fcklenilen KDV\ndaha fazla olabilecek, bunun sonucu indirilemeyen vergi y\u00fck\u00fc olu\u015fabilecektir.\nAncak faaliyetini s\u00fcrd\u00fcren bir i\u015fletmede bu durumun \u00e7ok fazla s\u00fcrmeyece\u011fi s\u00f6ylemek\nm\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Normal \u015fartlarda i\u015fletmeler s\u00fcrekli zarar etmek \u00fczere faaliyet\ng\u00f6steremeyeceklerine g\u00f6re, i\u015fletmede yarat\u0131lan katma de\u011ferin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve devir\nh\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak k\u00e2ra ge\u00e7ildi\u011fi d\u00f6nemden itibaren indirilemeyen vergi\nerimeye ba\u015flayacak ve eninde sonunda \u00f6denecek KDV \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Ya da s\u00fcrekli\nzarar eder hale gelen i\u015fletmenin faaliyetine son verilecek ve o tarihe kadar\nindirilemeyen KDV tutar\u0131, gelir veya kurumlar vergisi matrah\u0131n\u0131n tespitinde\ngider olarak g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nacakt\u0131r. (Yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen 58. maddenin mefhum-u\nmuhalifinden yani tersine anlam\u0131ndan, nihai olarak indirilemeyen KDV\u2019nin gider\nolarak dikkate al\u0131nabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyiz)<\/p>\n\n\n\n B) \u0130ND\u0130R\u0130LEMEYEN KDV\u2019Y\u0130 ARTIRAN\nNEDENLER <\/strong><\/p>\n\n\n\n 1-\nOla\u011fan KDV y\u00fcklenimi art\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Faaliyetini\ns\u00fcrd\u00fcren i\u015fletmelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7apta hammadde veya amortismana tabi iktisadi\nk\u0131ymet (AT\u0130K) al\u0131m\u0131 ya da yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde indirilemeyen KDV \u00e7\u0131kmas\u0131\nmuhtemeldir. Bunun beklenmedik bir durum oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Yine i\u015fletmenin\nkatma de\u011fer yaratma b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve devir h\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, belli bir s\u00fcrede\nindirilemeyen KDV eriyecek ve i\u015fletme \u00fczerinde kronik bir y\u00fck\nolu\u015fturmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Burada\nKDV\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131nda uygulanan bir sistemden s\u00f6z etmek isteriz. KDV Kanununun\n31. maddesi ile amortismana tabi iktisadi k\u0131ymetlerin vergisinin, bunlar\u0131n\naktife girdi\u011fi veya kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 vergilendirme d\u00f6neminden itibaren 5\ny\u0131l i\u00e7inde ve be\u015f e\u015fit miktarda indirim konusu yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Burada\nama\u00e7, AT\u0130K\u2019lere \u00f6denen verginin amortisman s\u00fcresine yay\u0131lmas\u0131 idi. Bu s\u00fcre daha\nsonra 3 y\u0131la indirilmi\u015fti. AT\u0130K\u2019lere \u00f6denen KDV\u2019nin ayr\u0131ca izlenmesini\ngerektiren bu uygulama, m\u00fckelleflerin de talebi \u00fczerine 1998 y\u0131l\u0131nda\nkald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve AT\u0130K\u2019lere \u00f6denen verginin al\u0131m d\u00f6neminde indirim konusu\nyap\u0131lmas\u0131na imkan sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Bu durumda AT\u0130K\u2019lere \u00f6denen KDV\u2019nin m\u00fckellefler\n\u00fczerinde bir s\u00fcre vergi y\u00fck\u00fc olu\u015fturabilece\u011fi hususu genel kabul g\u00f6ren bir\nd\u00fczenleme olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n 2-\nB\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar <\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fck\nyat\u0131r\u0131mlarda, y\u00fcklenilen KDV\u2019nin uzun y\u0131llar i\u015fletme \u00fczerinde y\u00fck olu\u015fturmas\u0131\ns\u00f6z konusu olabilecektir. \u00d6rne\u011fin petrol, otomotiv, enerji, \u00e7imento gibi sekt\u00f6rlerde\nyap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlarda y\u00fcklenilen KDV\u2019nin indirimi uzun y\u0131llar alabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bu\ndurumu \u00f6nlemek \u00fczere KDV Kanununda tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00f6yle ki;<\/p>\n\n\n\n a)\nKDV Kanununun 13. maddesinin:<\/strong><\/p>\n\n\n\n –\n(b) bendi ile deniz, hava ve demiryolu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n teslimleri, imali,\nin\u015fas\u0131, tadili, onar\u0131m\u0131, bak\u0131m\u0131,<\/p>\n\n\n\n –\n(c) bendi ile de\u011ferli maden ve petrol arama, i\u015fletme, zenginle\u015ftirme, rafinaj i\u015flemleri,\nboru hatlar\u0131n\u0131n in\u015fa ve modernizasyonu,<\/p>\n\n\n\n –\n(d) bendi ile te\u015fvik belgeli yat\u0131r\u0131m mallar\u0131n teslimi,<\/p>\n\n\n\n –\n(e) bendi ile limanlara ba\u011flant\u0131 sa\u011flayan demiryolu hatlar\u0131, limanlar ve hava\nmeydanlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131, yenilenmesi ve geni\u015fletilmesi,<\/p>\n\n\n\n –\n(j) bendi ile organize sanayi b\u00f6lgeleri ile k\u00fc\u00e7\u00fck sanayi sitelerinin su,\nkanalizasyon, ar\u0131tma, do\u011falgaz, elektrik, haberle\u015fme, yenilenebilir ve di\u011fer\nenerji tesisleri, yol yap\u0131m\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck sanayi sitelerindeki i\u015fyerlerinin\nin\u015fas\u0131na ili\u015fkin teslim ve hizmetler,<\/p>\n\n\n\n –\n(m) bendi ile teknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgesi ile ihtisas teknoloji geli\u015ftirme\nb\u00f6lgelerinde, Ar-Ge ve tasar\u0131m merkezlerinde, ara\u015ft\u0131rma laboratuvarlar\u0131nda\nkullan\u0131lmak \u00fczere yap\u0131lan yeni makine ve te\u00e7hizat teslimleri,<\/p>\n\n\n\n b)\nKDV Kanununun 17. maddesinin 4. f\u0131kras\u0131n\u0131n:<\/strong><\/p>\n\n\n\n –\n(g) bendi ile k\u00fcl\u00e7e alt\u0131n, k\u00fcl\u00e7e g\u00fcm\u00fc\u015f teslimleri, k\u0131ymetli ta\u015flar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de\nkurulu borsalarda i\u015flem g\u00f6rmek \u00fczere ithali, borsaya teslimi ve borsa \u00fcyeleri\naras\u0131nda el de\u011fi\u015ftirmesi, d\u00f6viz, para, damga pulu, de\u011ferli k\u00e2\u011f\u0131tlar, hisse\nsenedi, tahvil, varl\u0131k kiralama \u015firketleri taraf\u0131ndan ihra\u00e7 edilen kira\nsertifikalar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de kurulu borsalarda i\u015flem g\u00f6ren sermaye piyasas\u0131\nara\u00e7lar\u0131n\u0131n teslimi,<\/p>\n\n\n\n –\n(j) bendi ile boru hatt\u0131 ile yap\u0131lan yabanc\u0131 ham petrol, gaz ve bunlar\u0131n\n\u00fcr\u00fcnlerinin ta\u015f\u0131nmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n –\n(k) bendi ile organize sanayi b\u00f6lgeleri ile k\u00fc\u00e7\u00fck sanayi sitelerinin kurulmas\u0131\namac\u0131yla olu\u015fturulan iktisadi i\u015fletmelerin arsa ve i\u015fyeri teslimleri,<\/p>\n\n\n\n –\n(l) bendi ile varl\u0131k y\u00f6netim \u015firketlerinin bankalar, \u00f6zel finans kurumlar\u0131 ve\ndi\u011fer mali kurumlardan devrald\u0131\u011f\u0131 alacaklar\u0131n tahsili amac\u0131yla bu alacaklar\u0131n\nteminat\u0131n\u0131 olu\u015fturan mal ve haklar\u0131n teslimi,<\/p>\n\n\n\n –\n(m) bendi ile Bankalar Kanunu uyar\u0131nca mal ve haklar\u0131n Tasarruf Mevduat\u0131\nSigorta Fonuna ve TMSF taraf\u0131ndan teslimi,<\/p>\n\n\n\n –\n(o) bendi ile g\u00fcmr\u00fck antrepolar\u0131 ve ge\u00e7ici depolama yerleri ile g\u00fcmr\u00fck\nhizmetlerinin verildi\u011fi g\u00fcmr\u00fckl\u00fc sahalarda vergisiz sat\u0131\u015f yap\u0131lan i\u015fyerlerinin\nve bu i\u015fyerlerine ait depo ve ardiye gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z birimlerin kiralanmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n –\n(p) bendi ile Hazinece yap\u0131lan ta\u015f\u0131nmaz teslimi ve kiralamalar\u0131, irtifak hakk\u0131\ntesisi, kullanma izni ve \u00f6n izin verilmesi i\u015flemleri, TOK\u0130\u2019nin arsa ve arazi\nteslimleri, belediyeler ve il \u00f6zel idarelerinin m\u00fclkiyetindeki ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n\nsat\u0131\u015f\u0131,<\/p>\n\n\n\n –\n(r) bendi ile kurumlar\u0131n aktifinde en az iki tam y\u0131l s\u00fcreyle bulunan i\u015ftirak\nhisseleri ile ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131, bankalara, finansal kiralama ve finansman\n\u015firketlerine bor\u00e7lu olanlar\u0131n ve kefillerinin bor\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131nmaz ve\ni\u015ftirak hisselerinin bankalara, finansal kiralama ve finansman \u015firketlerine ve\nbu \u015firketlerce devir ve teslimi,<\/p>\n\n\n\n –\n(u) bendi ile her t\u00fcrl\u00fc varl\u0131k ve hakk\u0131n kaynak kurulu\u015flarca kira sertifikas\u0131\nihrac\u0131 amac\u0131yla ve s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresi sonunda geri al\u0131nmas\u0131 \u015fart\u0131yla varl\u0131k\nkiralama \u015firketlerine devri, varl\u0131k kiralama \u015firketlerince kiralanmas\u0131 ve\ndevral\u0131nan kuruma devri,<\/p>\n\n\n\n –\n(y) bendi ile finansal kiralama \u015firketleri, kat\u0131l\u0131m bankalar\u0131 ile kalk\u0131nma ve\nyat\u0131r\u0131m bankalar\u0131nca sat-kirala-geri al kapsam\u0131ndaki i\u015flemler,<\/p>\n\n\n\n –\n(z) bendi ile ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme, yenilik ile yaz\u0131l\u0131m faaliyetleri\nneticesinde ortaya \u00e7\u0131kan patentli veya faydal\u0131 model belgeli bulu\u015fa ili\u015fkin\ngayri maddi haklar\u0131n kiralanmas\u0131, devri veya sat\u0131\u015f\u0131,<\/p>\n\n\n\n c)\nKDV Kanununun:<\/strong><\/p>\n\n\n\n –\nGe\u00e7ici 29. maddesiyle yap-i\u015flet-devret modeli kapsam\u0131ndaki projeler,<\/p>\n\n\n\n – Ge\u00e7ici 32. maddesiyle \u015fehir\ni\u00e7i rayl\u0131 ula\u015f\u0131m sistemleri, metro, tramvay, teleferik, telesiyej ve f\u00fcnik\u00fcler\nile bunlar\u0131n hatlar\u0131, istasyonlar\u0131, yolcu terminalleri ve duraklar\u0131 ve bu i\u015f ve\ni\u015flemlerle ilgili tesisler ile eklenti veya b\u00fct\u00fcnleyici par\u00e7alar\u0131n\u0131n Ula\u015ft\u0131rma,\nDenizcilik ve Haberle\u015fme Bakanl\u0131\u011f\u0131, belediyeler ve bunlar\u0131n ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar\u0131\naras\u0131nda yap\u0131lacak devir ve teslimleri,<\/p>\n\n\n\n –\nGe\u00e7ici 33. maddesiyle ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n Sosyal G\u00fcvenlik Kurumuna ve bu Kurum taraf\u0131ndan\ndevir ve teslimi,<\/p>\n\n\n\n –\nGe\u00e7ici 34. maddesiyle Petrol\u00fcn Boru Hatlar\u0131 ile Transit Ge\u00e7i\u015fine Dair Kanun\nkapsam\u0131nda bulunan milletleraras\u0131 andla\u015fma h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde transit\npetrol boru hatt\u0131 projelerinin in\u015fa ve modernizasyonunu ger\u00e7ekle\u015ftirenlere yap\u0131lan\nteslim ve hizmetler,<\/p>\n\n\n\n KDV\u2019den\nistisna edilmek suretiyle bu i\u015flemlerde yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n<\/strong> KDV y\u00fcklenmemesi ama\u00e7lanm\u0131\u015f\nve uzun y\u0131llar boyunca \u00fczerinde KDV y\u00fck\u00fc olu\u015fmas\u0131 \u00f6nlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca\nKDV Kanununun:<\/p>\n\n\n\n –\nGe\u00e7ici 30. maddesiyle yat\u0131r\u0131m te\u015fvik belgeleri kapsam\u0131nda asgari 500 milyon lira\ntutar\u0131nda sabit yat\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yat\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin in\u015faat i\u015fleri nedeniyle\ny\u00fcklenilen ve takvim y\u0131l\u0131 sonuna kadar indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV\u2019nin\nizleyen y\u0131l,<\/p>\n\n\n\n – Ge\u00e7ici 37. maddesiyle \u0130malat\nsanayine y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131m te\u015fvik belgesi kapsam\u0131nda;<\/p>\n\n\n\n i-\nAsgari 50 milyon TL tutar\u0131nda sabit yat\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yat\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin\nin\u015faat i\u015fleri nedeniyle 2017, 2018 ve 2019 y\u0131llar\u0131nda y\u00fcklenilen ve bu\ny\u0131llar\u0131n alt\u0131 ayl\u0131k d\u00f6nemleri itibar\u0131yla indirim yoluyla telafi edilemeyen\nKDV\u2019nin bir y\u0131l,<\/p>\n\n\n\n ii-\n50 milyon TL tutar\u0131na kadar sabit yat\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yat\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin in\u015faat\ni\u015fleri nedeniyle 2017, 2018 ve 2019 y\u0131llar\u0131nda y\u00fcklenilen ve y\u0131l\nsonuna kadar indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV\u2019nin izleyen y\u0131l,<\/p>\n\n\n\n i\u00e7erisinde\nbelge sahibi m\u00fckellefe iade olunaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylece\nte\u015fvik belgeli yat\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin in\u015faat i\u015fleri yapt\u0131ran<\/strong> m\u00fckellefler\n\u00fczerinde KDV y\u00fck\u00fc kalmamas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 3-\n\u0130ndirimli orana tabi i\u015flemler<\/strong><\/p>\n\n\n\n Girdilerin\ngenel oranda, \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n indirimli oranda vergilendi\u011fi i\u015flemlerde indirilemeyen\nvergi s\u00f6z konusu olabilecektir. Bunu\n\u00f6nlemek i\u00e7in KDV Kanununun 29. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131 ile vergi oran\u0131 indirilen\nteslim ve hizmetlerle ilgili olup indirilemeyen ve tutar\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131nca\ntespit edilecek s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fan verginin iade edilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6ylece indirimli\noranda sat\u0131\u015f yapan<\/strong> m\u00fckellefler \u00fczerinde Cumhurba\u015fkan\u0131nca belirlenen alt\nlimitin \u00fczerinde indirilemeyen vergi kalmamas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130ndirimli\norana tabi i\u015flemlerde iade edilecek vergiler i\u00e7in belirlenen alt limitler\ny\u0131llar itibariyle a\u015fa\u011f\u0131da yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n YILLAR \u0130ADE\nALT L\u0130M\u0130T\u0130<\/p>\n\n\n\n 2006 10.000 TL<\/p>\n\n\n\n 2007 10.800 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2008 11.600 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2009 13.000 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2010 13.300 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2011 14.300 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2012 15.800 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2013 17.000 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2014 17.700 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2015 19.500 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2016 10.000 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2017 10.000 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2018 11.400 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2019 14.100 \u201c<\/p>\n\n\n\n 2020 17.300 \u201c<\/p>\n\n\n\n Toplam 205.800 TL<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131daki\ntabloda g\u00f6sterilen tutarlar, ilgili y\u0131lda indirimli orana tabi i\u015flemlere\nili\u015fkin iade tutar\u0131ndan mahsup edildi\u011fi gibi, takip eden y\u0131llarda da iade\nedilecek vergi tutar\u0131na dahil edilememektedir. Dolay\u0131s\u0131yla 2006 y\u0131l\u0131ndan bu\nyana indirimli orana tabi sat\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle iade alan m\u00fckellefler, toplam\n205.800 lira tutar\u0131nda indirilemeyen vergiyi y\u00fck olarak ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 4-\nKDV istisnalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 11. maddesinden ba\u015flay\u0131p 17. maddesinin (z) bendine kadar devam eden,\nayr\u0131ca uluslararas\u0131 anla\u015fmalar ve ge\u00e7ici maddelerde yer alan istisnalar,\nm\u00fckelleflerin bu i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in satin ald\u0131\u011f\u0131 mal ve hizmetlere\n\u00f6dedi\u011fi KDV\u2019lerin nas\u0131l telafi edilece\u011fi sorununu g\u00fcndeme getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n \u0130stisnalar\u0131n\n\u00f6zelliklerine g\u00f6re bu soruyu \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmde yan\u0131tlayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n a)\nTam istisnalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 32. maddesi ile Kanunun 11, 13, 14, 15 ve 17\/4-s maddelerinde\nd\u00fczenlenen istisna kapsam\u0131ndaki i\u015flemleri yapanlar\u0131n, y\u00fcklenilen KDV\u2019yi indirim\nkonusu yapmas\u0131, indirilemeyen KDV\u2019yi ise ayl\u0131k d\u00f6nemler halinde iade almalar\u0131\nimkan\u0131 getirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca KDV Kanununun ge\u00e7ici 26, 29, 34, 38, 39 ve 40.\nmaddelerinde d\u00fczenlenen istisnalar ile uluslararas\u0131 anla\u015fmalardaki h\u00fck\u00fcmler\nuyar\u0131nca y\u00fcklenilen vergilerin indirim konusu yap\u0131labildi\u011fi, indirilemeyen\ntutarlar\u0131n da iade edilebildi\u011fi istisnalar da tam istisna mahiyetindedir. B\u00f6ylece\ntam istisna kapsam\u0131nda sat\u0131\u015f yapan<\/strong> m\u00fckellefler \u00fczerinde indirilemeyen\nKDV y\u00fck\u00fc kalmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n b)\nK\u0131smi istisnalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 30\/a maddesi vergiden istisna edilmi\u015f bulunan mallar\u0131n teslimi ve\nhizmet ifas\u0131 ile ilgili y\u00fcklenilen vergilerin indirim konusu yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131\nh\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca 4573 say\u0131l\u0131 Kanunla onaylanan \u201cMavi Ak\u0131m\u201d projesi ile\n6765 say\u0131l\u0131 Kanunla onaylanan \u201cT\u00fcrkAk\u0131m\u201d projeleri kapsam\u0131ndaki uluslararas\u0131\nanla\u015fmalarda da k\u0131smi istisna kapsam\u0131na giren i\u015flemler yer almaktad\u0131r. Buna\ng\u00f6re k\u0131smi istisna kapsam\u0131nda sat\u0131\u015f yapan <\/strong>m\u00fckellefler y\u00fcklenilen KDV\u2019yi\nindirilecek KDV hesab\u0131na almay\u0131p gider veya maliyet olarak g\u00f6z\u00f6n\u00fcne almak\nzorundad\u0131r. Sat\u0131n al\u0131nan mal ve hizmetlerin k\u0131smi istisna kapsam\u0131na giren\ni\u015flemlerde kullan\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6nceden belli olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in indirilecek KDV olarak\nyaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde de k\u0131smi istisna kapsam\u0131nda i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde\ndaha \u00f6nce indirilen KDV, ilave edilecek KDV olarak beyan edilmek suretiyle\nindirim d\u00fczeltilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla k\u0131smi istisna kapsam\u0131na giren i\u015flemlerle\nilgili al\u0131\u015f ve giderlere \u00f6denen KDV indirim konusu yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in indirilemeyen\nKDV y\u00fck\u00fc olu\u015fturmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n c)\n\u0130ndirimli istisnalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 30\/a maddesinde parentez i\u00e7inde say\u0131lan maddeler [17. maddenin 2 numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (b), (c) ve\n(d) bentleri, 4 numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (\u0131) ve (\u00f6) bentleri] ile 17. maddenin 4\nnumaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (c), (i), (t) ve (z) bentleri ve ge\u00e7ici 12, 19, 23, 24, 32,\n33. maddelerinde d\u00fczenlenen istisnalar kapsam\u0131nda y\u00fcklenilen vergiler indirim\nkonusu yap\u0131lmakta, ancak indirilemeyen KDV iade edilmeyerek sonraki d\u00f6nemlerde\nindirilmek \u00fczere devredilmektedir. \u00d6zellikle 2019 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 7104\nsay\u0131l\u0131 Kanunla KDV indirimine izin verilen istisnalar\u0131n kapsam\u0131\ngeni\u015fletilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da\nsay\u0131lan indirimli istisna kapsam\u0131na giren teslim ve hizmetlerde bulunan m\u00fckellef\n\u00fczerinde y\u00fcklenilen vergiler, kronik vergi y\u00fck\u00fc olarak kalmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 5-\nKDV Tevkifat\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 9. maddesinin verdi\u011fi yetki uyar\u0131nca Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131nca k\u0131smi\ntevkifat uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen i\u015flemlerde sat\u0131c\u0131lar hesaplad\u0131klar\u0131 KDV\u2019nin\ntamam\u0131n\u0131 tahsil edememekte, verginin belirlenen k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131c\u0131lar sorumlu\ns\u0131fat\u0131yla beyan etmektedir. Bu durumda sat\u0131c\u0131lar\u0131n y\u00fcklendi\u011fi vergilerin\ntamam\u0131n\u0131 indirememeleri s\u00f6z konusu olabilecektir. Ancak Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131,\nsat\u0131c\u0131lar\u0131n tevkifat uygulamas\u0131 nedeniyle indiremedikleri KDV\u2019yi ayl\u0131k d\u00f6nemler\nitibariyle nakden veya mahsuben iade etmektedir. B\u00f6ylelikle sat\u0131c\u0131lar <\/strong>\u00fczerinde\nindirilemeyen KDV y\u00fck\u00fc kalmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 6-\nFazla veya yersiz \u00f6denen KDV<\/strong><\/p>\n\n\n\n Fazla\nveya yersiz vergi \u00f6deyen m\u00fckellefler \u00fczerinde indiremedi\u011fi vergilerin y\u00fck\nolarak kald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak KDV Kanununun 8\/2. maddesi ile fazla veya\nyersiz \u00f6denen vergilerin iadesinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi nedeniyle, bu t\u00fcr y\u00fcklenilen\nvergilerin m\u00fckellefler \u00fczerinde y\u00fck olarak kalmas\u0131 \u00f6nlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n C)\nPRAT\u0130KTE Y\u00dcKLEN\u0130LEN VERG\u0130 ARTI\u015eI<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131daki\nb\u00f6l\u00fcmde, indirilemeyen KDV y\u00fck\u00fc yaratan nedenler ve bunun \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik\nyasal h\u00fck\u00fcmler ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Konuyu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak i\u00e7in KDV y\u00fck\u00fc\nolu\u015fumunda pratikte ya\u015fanan durumlardan da bahsetmek gerekir. A\u015fa\u011f\u0131da,\nindirilemeyen vergi y\u00fck\u00fc olu\u015fumunda yasal d\u00fczenlemelerin \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi hususlara\nde\u011finilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 1-\n\u0130ndirim konusu yap\u0131lamayacak KDV\u2019nin indirilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 30. maddesinde i\u015fletmelerin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 mal ve hizmetlere \u00f6denen\nKDV\u2019den indirim konusu yap\u0131lamayacak olanlar belirlenmi\u015ftir. Maddeye g\u00f6re KDV indirimi\nyap\u0131lamayacak i\u015flemler \u015f\u00f6yledir.<\/p>\n\n\n\n a)\nVerginin konusuna girmeyen i\u015flemlerle ilgili KDV<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 30. maddesinin (a) f\u0131kras\u0131na g\u00f6re verginin konusuna girmeyen teslim\nve hizmetler i\u00e7in satin al\u0131nan mal ve hizmetlere \u00f6denen KDV indirim konusu\nyap\u0131lamayacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin yurt d\u0131\u015f\u0131nda sat\u0131lan mallar veya yap\u0131lan hizmetlerle\nilgili y\u00fcklenilen KDV indirim konusu yap\u0131lamayacakt\u0131r. Buna g\u00f6re yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki\ngayrimenkullerini satan veya yurt d\u0131\u015f\u0131nda in\u015faat taahh\u00fct i\u015fi yapan m\u00fckellefler,\nbu i\u015flemleri dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019deki genel giderlerine, bu i\u015flemlerinde\nkulland\u0131\u011f\u0131 amortismana tabi iktisadi k\u0131ymetlerine \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi indirim konusu\nyapamayacakt\u0131r. Keza verginin konusuna girmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6zelge verilen yurt\nd\u0131\u015f\u0131ndaki m\u00fc\u015fterilere kiralanan i\u015f makinalar\u0131, ta\u015f\u0131t ara\u00e7lar\u0131, makina ve\nekipmanlar ile bunlar\u0131n aksam ve par\u00e7alar\u0131n\u0131n, yak\u0131tlar\u0131n\u0131n al\u0131m\u0131nda, tamiri,\nbak\u0131m\u0131 ve onar\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan mal ve hizmetlere \u00f6denen KDV indirim konusu\nyap\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu\nkonuda en yayg\u0131n \u00f6rnek belediyelerdir. T\u00fcrkiye\u2019deki hemen her belediye, sat\u0131n\nald\u0131\u011f\u0131 mal ve hizmetlere \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019nin tamam\u0131n\u0131 indirilecek KDV olarak\nhesaplar\u0131na almaktad\u0131r. Halbuki belediyelerin bir\u00e7ok teslim ve hizmeti KDV\u2019nin\nkonusuna girmez. Dolay\u0131s\u0131yla sadece verginin konusuna giren su teslimi veya\n\u015fehiri\u00e7i ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k i\u015fleminde kullan\u0131lan mal ve hizmetleri al\u0131m\u0131na \u00f6denen KDV\nindirilmeli, kanalizasyon, \u00e7\u00f6p toplama, yol, park, hizmet binas\u0131 yap\u0131m\u0131, al\u0131m\u0131,\ntefri\u015fat\u0131 gibi giderlere \u00f6denen KDV indirim konusu yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu hususa\ndikkat edilmedi\u011fini, hemen b\u00fct\u00fcn belediyelerin \u00fczerinde indirilemeyen KDV\ny\u00fck\u00fcn\u00fcn artarak devam etmesinden anl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n b)\nK\u0131smi istisna kapsam\u0131na giren i\u015flemlerle ilgili KDV<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kanunun\n30\/a maddesi gere\u011fince, k\u0131smi istisna kapsam\u0131na giren (tam istisnalar ve\nindirimli istisnalar hari\u00e7) teslim ve hizmetlere ili\u015fkin olarak sat\u0131n al\u0131nan\nmallar, hizmetler, genel giderler, amortismana tabi iktisadi k\u0131ymetlere \u00f6denen\nKDV indirilemeyecektir. Bunlar\u0131n sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde k\u0131smi istisna kapsam\u0131na\ngiren teslim ve hizmetlerde kullan\u0131laca\u011f\u0131 bilinemedi\u011fi i\u00e7in \u00f6denen KDV indirim\nkonusu yap\u0131lm\u0131\u015f ise k\u0131smi istisna kapsam\u0131ndaki teslim veya hizmetin\nger\u00e7ekle\u015fti\u011fi d\u00f6nemde indirilmi\u015f olan KDV ilave edilecek KDV olarak beyan\nedilmek suretiyle indirim d\u00fczeltilecektir.<\/p>\n\n\n\n \u00d6rne\u011fin\nKanunun 17\/4-g maddesi ile k\u00fcl\u00e7e alt\u0131n ve k\u00fcl\u00e7e g\u00fcm\u00fc\u015f teslimleri KDV\u2019den\nistisna edildi\u011finden, \u00f6zel matrah \u015fekli uygulanan alt\u0131ndan veya g\u00fcm\u00fc\u015ften mamul\ne\u015fya satanlar\u0131n, faaliyetleriyle ilgili giderlerine \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019nin sadece\nvergi uygulad\u0131klar\u0131 k\u0131sm\u0131na isabet eden tutar\u0131 indirim konusu yapmas\u0131, kalan\nk\u0131sm\u0131 gider veya maliyet olarak dikkate almas\u0131 gerekir. Keza 2 y\u0131l s\u00fcre ile\n\u015firketin aktifinde yer alan ta\u015f\u0131nmaz\u0131n Kanunun 17\/4-r maddesine g\u00f6re istisna\nuygulanarak sat\u0131\u015f\u0131nda, bu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem ile sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler\naras\u0131nda ta\u015f\u0131nmaza \u00f6denen KDV\u2019den daha fazla sonraki d\u00f6neme devreden KDV beyan\nedilmi\u015f ise y\u00fcklenilen verginin indirim konusu yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmek\nsuretiyle ilave edilecek KDV olarak beyan edilip indirim d\u00fczeltilecektir. <\/p>\n\n\n\n c)\nBinek otomobili al\u0131m\u0131na \u00f6denen KDV<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kanunun\n30. maddesinin (b) bendi uyar\u0131nca, faaliyetleri k\u0131smen veya tamamen binek\notomobillerinin kiralanmas\u0131 veya \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde i\u015fletilmesi olanlar\u0131n bu\nama\u00e7la kulland\u0131klar\u0131 hari\u00e7 olmak \u00fczere i\u015fletmelere ait binek otomobillerinin\nal\u0131\u015f vesikalar\u0131nda g\u00f6sterilen KDV indirim konusu yap\u0131lamamaktad\u0131r. Buna g\u00f6re\nsadece otomobil kiralama firmalar\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fc kurslar\u0131 ve ger\u00e7ek usulde\nvergilendirilen taksi i\u015fletmeleri bu faaliyetlerinde kullanaca\u011f\u0131 binek\notomobili al\u0131m\u0131nda \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi indirbilmekte, bu \u00fc\u00e7 i\u015fletme d\u0131\u015f\u0131ndaki\nm\u00fckellefler ise faaliyetlerinde kullan\u0131yor olsa dahi binek otomobili al\u0131m\u0131nda\n\u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi indirim konusu yapamamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00d6rne\u011fin\nbir pazarlama \u015firketi, elemanlar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 otomobilleri al\u0131m\u0131nda \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi\nindirim konusu yapamamaktad\u0131r. Keza bir avukat, i\u015fi gere\u011fi kulland\u0131\u011f\u0131 binek\notomobiline \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi indirememektedir.<\/p>\n\n\n\n Burada\nen \u00f6nemli konu, KDV\u2019si indirim konusu yap\u0131lamayacak olan binek otomobili nedir?\nsorusudur. Kanunun 30\/b maddesinde binek otomobili tan\u0131m\u0131 yer almamakla\nbirlikte idare, KDV oranlar\u0131na ili\u015fkin 2007\/13033 say\u0131l\u0131 Kararname eki (I)\nsay\u0131l\u0131 listenin 9. s\u0131ras\u0131ndaki tan\u0131m\u0131 esas alarak 87.03 tarife pozisyonundaki\nara\u00e7lar\u0131n binek otomobili olarak de\u011ferlendirilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Buna g\u00f6re\nsedan tipi ara\u00e7lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra he\u00e7bek, stey\u015f\u0131n vagon, kupe, yar\u0131\u015f arabas\u0131, \u00e7ift\ns\u0131ra koltuklu panelvan, cityvan, caml\u0131 van, jip, arazi ta\u015f\u0131t\u0131, \u00e7ift kabinli\nk\u0131sa a\u00e7\u0131k kasal\u0131 kamyonetler, \u015fof\u00f6r dahil 9 ki\u015fiye kadar koltu\u011fu olan\nminib\u00fcsler, vip ara\u00e7lar da binek otomobili olarak KDV indirimi k\u0131s\u0131tlamas\u0131na\ntabidir.<\/p>\n\n\n\n d)\nZayi olan mallara \u00f6denen KDV<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 30. maddesinin (c) bendi ile deprem, sel felaketi ve Maliye\nBakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yang\u0131n sebebiyle m\u00fccbir sebep il\u00e2n etti\u011fi yerlerdeki yang\u0131n sonucu\nzayi olanlar hari\u00e7 olmak \u00fczere, zayi olan mallara ait KDV\u2019nin indirilemeyece\u011fi\nh\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin i\u015f yerinde \u00e7\u0131kan yang\u0131nda zayi olan mallar\u0131n\nal\u0131m\u0131nda \u00f6denen KDV\u2019nin, yang\u0131n olay\u0131n\u0131n vuku buldu\u011fu d\u00f6nemde ilave edilecek\nKDV olarak beyan edilmek suretiyle d\u00fczeltilmesi gerekir. Keza yeni sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131\nkamyon ile mallar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131tan i\u015fletmenin kamyonunun \u00e7al\u0131nmas\u0131 halinde, gerek\nkamyona \u00f6denen KDV, gerekse ta\u015f\u0131nan mallar\u0131n al\u0131m\u0131nda veya imalinde y\u00fcklenilen\nKDV indirim konusu yap\u0131lmayacakt\u0131r. \u0130dare, takdir komisyonu marifetiyle miktar\u0131n\u0131\nve de\u011ferini tespit ettirip imha etti\u011fi mallar\u0131n da zayi oldu\u011funu belirterek KDV\nindiriminin d\u00fczeltilmesini istemektedir.<\/p>\n\n\n\n \u00d6te\nyandan zayi olan mallar\u0131n amortismana tabi iktisadi k\u0131ymet niteli\u011finde olmas\u0131\nve faydal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn tamamlanm\u0131\u015f bulunmas\u0131 halinde, bunlara \u00f6denen verginin\nindirimi kabul edilecek ve d\u00fczeltilmesi gerekmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n e)\nGelir ve kurumlar vergisinde gider kabul edilmeyen al\u0131mlara ait KDV<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 30. maddesinin (d) bendi ile Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlar\u0131na\ng\u00f6re kazanc\u0131n tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolay\u0131s\u0131yla \u00f6denen KDV\u2019nin\nindirim konusu yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fcndedir. Buna g\u00f6re gelir ve kurumlar vergisi\nuygulamas\u0131nda kanunen kabul edilmeyen gider olarak i\u015flem g\u00f6ren al\u0131mlara \u00f6denen\nKDV indirim konusu yap\u0131lmayacak, indirilmi\u015f ise ilave edilecek KDV olarak beyan\nedilmek suretiyle d\u00fczeltilecektir.<\/p>\n\n\n\n f)\nDe\u011fersiz alacaklara ait KDV<\/strong><\/p>\n\n\n\n KDV\nKanununun 30. maddesinin (e) bendi ile Vergi Usul Kanununun 322. maddesine g\u00f6re\nde\u011fersiz hale gelen alacaklara ili\u015fkin al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6denmeyen KDV\u2019nin\nindirim konusu yap\u0131lm\u0131\u015f ise, sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan de\u011fersiz alacak haline geldi\u011fi\nd\u00f6nemde ilave edilecek KDV olarak beyan edilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6ylece\nal\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6demedi\u011fi halde indirim konusu yapt\u0131\u011f\u0131 KDV d\u00fczeltilmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da\nbelirtilen i\u015flemlerde \u00f6denen KDV\u2019nin indirim konusu yap\u0131lmamas\u0131, indirilmi\u015f ise\nilave edilecek KDV olarak beyan edilmek suretiyle d\u00fczeltilmesi gerekmektedir.\n\u0130ndirilecek KDV\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lan tutar\u0131n gelir veya kurumlar vergisi matrah\u0131n\u0131n\ntespitinde gider veya maliyet olarak yaz\u0131labilece\u011fi tabiidir. Ancak kanunun\n\u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu d\u00fczeltmenin yap\u0131lmayarak, y\u00fcklenilen vergilerin indirim\nhesaplar\u0131nda tutulmas\u0131na devam edilmesi halinde, i\u015fletmeler \u00fczerinde telafi\nedilemeyecek bir vergi y\u00fck\u00fc kalmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilecektir.<\/p>\n\n\n\n 2-\nKay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015flar<\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00fckelleflerin\nfaaliyetleriyle ilgili olarak satin ald\u0131\u011f\u0131 mal ve hizmetlere \u00f6dedi\u011fi KDV\u2019yi\nindirim konusu yaparken, satt\u0131\u011f\u0131 mallar veya yapt\u0131\u011f\u0131 hizmetler i\u00e7in fatura veya\nbenzeri belge d\u00fczenlememesi, d\u00fczenledi\u011fi halde KDV g\u00f6stermemesi, g\u00f6sterdi\u011fi\nhalde hesaplanan KDV olarak kay\u0131tlar\u0131na almamas\u0131 halinde, y\u00fcklendi\u011fi\nvergilerini indirim konusu yapamayaca\u011f\u0131 tabiidir. Bu sorun KDV\u2019nin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe\ngirdi\u011fi ilk y\u0131llarda \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ticaret, y\u00fcklenilen KDV\u2019nin \u00e7\u0131\u011f\ngibi artmas\u0131na neden olmu\u015ftu. \u0130nceleme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece teslim ve hizmetler\ni\u00e7in belge d\u00fczenlenip d\u00fczenlenmedi\u011fi, d\u00fczenlenmi\u015f ise KDV hesaplan\u0131p\nhesaplanmad\u0131\u011f\u0131, hesaplanm\u0131\u015f ise beyan edilip edilmedi\u011fi denetlenmedi\u011fi i\u00e7in,\nbaz\u0131 i\u015fletmeler s\u00fcrekli devreden KDV beyan etmi\u015flerdi. O y\u0131llar\u0131 ya\u015fayanlar\nhat\u0131rlayacakt\u0131r, bir\u00e7ok i\u015fletme y\u0131l i\u00e7inde mal giri\u015fleri oldu\u011fu halde \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131\nolmamas\u0131n\u0131n ele\u015ftirilece\u011fi korkusuyla, y\u0131l sonlar\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa fatura veya\nperakende sat\u0131\u015f fi\u015fi kesmi\u015f, hatta bunlar\u0131 \u00fccretlilere vergi iadesinde\nkullanacak olanlara komisyon kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 satm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte bu y\u00fczden o y\u0131llarda\nolu\u015fan indirilemeyen vergi y\u00fck\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kronik bir y\u00fck halinde\ndevretmeye devam etmi\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n 3-\nGer\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 al\u0131\u015flar<\/strong><\/p>\n\n\n\n Y\u00fcklenilen\nKDV\u2019nin s\u00fcrekli art\u0131\u015f\u0131na neden olabilecek bir di\u011fer eylem, ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 al\u0131\u015f ve\ngider belgesi temin edilerek indirilecek KDV\u2019nin suni olarak art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu\neylem de KDV\u2019nin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi ilk y\u0131llarda \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131. Sat\u0131\u015flar ger\u00e7ek\noldu\u011fu halde, sahte veya muhteviyat\u0131 itibariyle yan\u0131lt\u0131c\u0131 belge al\u0131nmak\nsuretiyle indirilecek KDV\u2019nin art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6denecek KDV\u2019nin azalmas\u0131na hatta\n\u00f6denecek KDV kalmamas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcklenilen vergilerin \u015fi\u015ferek s\u00fcrekli sonraki\nd\u00f6neme devreden KDV haline gelmesine neden olmu\u015ftu. Bu durum naylon fatura\npiyasas\u0131 olu\u015fmas\u0131na bile neden olmu\u015ftu. Yine o y\u0131llar\u0131 ya\u015fayanlar, hayali\nihracat y\u00f6ntemiyle ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 belgelerde g\u00f6sterilen KDV\u2019lerin iade edildi\u011fi\nhaberleriyle de s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte ge\u00e7mi\u015ften gelen KDV y\u00fck\u00fcn\u00fcn nedenlerinden\nbiri de ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 al\u0131\u015flar olabilir.<\/p>\n\n\n\n D)\nSONU\u00c7<\/strong><\/p>\n\n\n\n Makalemizde\nirdelenen hususlar g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, teoride indirilemeyen vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn giderilmesine\nili\u015fkin \u00f6nerilerimizi \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n 1-\nD\u00f6nemsel olarak al\u0131\u015f ve giderlerin sat\u0131\u015flardan fazla oldu\u011fu d\u00f6nemlerde\nindirilemeyen vergi y\u00fck\u00fc ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. Uzun vadede indirilemeyen\nvergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn giderilmesine y\u00f6nelik mevzuat\u0131m\u0131zda h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r. K\u0131sa\nvadede vergi y\u00fck\u00fc olu\u015fmamas\u0131 amac\u0131yla d\u00f6nemsel olarak indirilemeyen verginin\niadesine y\u00f6nelik yasal d\u00fczenleme yap\u0131labilecektir. Ancak bu uygulaman\u0131n ciddi\nriskler i\u00e7erdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Elektronik belge, kay\u0131t ve beyan i\u015flemleri\nile vergi incelemelerinin geli\u015fime g\u00f6re bu uygulaman\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n 2-\n\u0130ndirimli orana tabi i\u015flemlerden do\u011fan iadelerde Cumhurba\u015fkan\u0131nca belirlenen\nalt limit uygulanmas\u0131 nedeniyle, 2006 y\u0131l\u0131ndan bu yana 205.800 liral\u0131k\nindirilemeyen vergi y\u00fck\u00fc olu\u015fmu\u015ftur. Bunun giderilmesi i\u00e7in indirimli orana\ntabi i\u015flemlerde alt limit uygulamas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 (Cumhurba\u015fkan\u0131nca bu\ntutar\u0131n s\u0131f\u0131r olarak belirlenmesi k\u00e2fidir) ve sadece indirimli orana tabi\ni\u015flemlerde KDV iadesi alan m\u00fckelleflerin y\u0131llar itibariyle iadeden mahsup\netti\u011fi tutarlar\u0131n iadesine y\u00f6nelik yasal bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 yeterli\nolacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 3-\nKDV Kanununun 17. maddesinde ve baz\u0131 ge\u00e7ici maddelerinde yer alan indirimli\nistisnalar da y\u00fcklenilen KDV\u2019nin artmas\u0131n\u0131n nedenlerinden biri olmu\u015ftur.\n\u201c\u0130ndirimli istisna\u201d olarak tan\u0131mlanan bu istisnalar\u0131n, ya KDV Kanununun 32.\nmaddesine eklenerek \u201c\u0130adeli istisna\u201d haline getirilmesi, ya da genel KDV\nteorisine uygun olarak y\u00fcklenilen KDV\u2019nin indirim konusu yap\u0131lmay\u0131p, gelir ve\nkurumlar vergisi matrah\u0131n\u0131n tespitinde gider olarak yaz\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile\nindirilemeyen vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn kronik hale gelmesi \u00f6nlenebilecektir.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da,\nmevzuat gere\u011fi indirilemeyen vergi y\u00fckn\u00fcn giderilmesine y\u00f6nelik \u00f6nlemler\nsay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00d6te\nyandan pratikte ortaya \u00e7\u0131kan vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn, mevzuatta \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen nedenlerden\nkaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Bu nedenle pratikte ortaya \u00e7\u0131kan indirilemeyen\nvergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn iadesinin haks\u0131z iadelere yol a\u00e7aca\u011f\u0131 endi\u015fesine sonuna kadar\nkat\u0131l\u0131yoruz. Bu durumdan kaynaklanan vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn bir defeya mahsus olmak\n\u00fczere gelir veya kurumlar vergisi matrah\u0131n\u0131n tespitinde gider olarak g\u00f6z\u00f6n\u00fcne\nal\u0131nmas\u0131n\u0131n da bu vergi matrahlar\u0131n\u0131 haks\u0131z yere azaltaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Dileyen\nm\u00fckelleflerin bu tutar\u0131 kanunen kabul edilmeyen gider olarak i\u015fleme almas\u0131na\nizin verilerek, temiz bir sayfa a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve suni olarak yarat\u0131lan bu \u015fi\u015fli\u011fin\ngiderilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak KDV y\u00fck\u00fcnden kurtulmak i\u00e7in gelir veya\nkurumlar vergisi matrah\u0131n\u0131 art\u0131rma \u00f6nerisi, ya\u011fmurdan ka\u00e7arken doluya tutulma\nolarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclece\u011finden m\u00fckelleflerce kabul g\u00f6rmeyecektir. Bize g\u00f6re, sonraki\nd\u00f6neme devreden KDV\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lacak olan bu tutar\u0131n gelir-kurumlar vergisi\nmatrah\u0131na dahil edilmemesini \u00f6ng\u00f6ren bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 ile k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm\nsa\u011flanabilecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Son g\u00fcnlerde yine indirilemeyen KDV\u2019nin iade edilmesi y\u00f6n\u00fcnde s\u00f6ylemler artmaya ba\u015flad\u0131. KDV\u2019nin neden indirilmeyip m\u00fckellefin \u00fczerinde y\u00fck olu\u015fturdu\u011funu ara\u015ft\u0131rd\u0131k. Konuyu \u00f6nce teorik bazda irdeledik. Sonra pratikte neler oldu\u011funa bakt\u0131k. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucunu a\u015fa\u011f\u0131daki makalede toplad\u0131k. A) TEOR\u0130DE KDV \u0130ND\u0130R\u0130M\u0130 NASIL \u0130\u015eL\u0130YOR? KDV uygulamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli mekanizmas\u0131 indirimdir. KDV Kanununun 29 il\u00e2 36. maddelerindeHakk\u0131nda daha fazlas\u0131n\u0131 oku \u0130ND\u0130R\u0130LEMEYEN KDV SORUNSALI<\/span>[…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=429"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":437,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429\/revisions\/437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kemaloktar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}